Newsletter BPO News
Zobacz pozostałe wpisy

Planowane zmiany w prawie

30-03-2016

Projekt zmiany ustawy o związkach zawodowych

Rząd przedstawił projekt zmiany ustawy o związkach zawodowych, który powstał w celu wykonania wyroków Trybunału Konstytucyjnego.

Rząd przekazał do konsultacji społecznych projekt ustawy o zmianie ustawy o związkach zawodowych oraz niektórych innych ustaw. Założeniem tego projektu jest rozszerzenie zakresu podmiotowego prawa do tworzenia i wstępowania do związków zawodowych w celu wykonaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 czerwca 2015 r. sygn. akt K 1/13 (Dz. U. z 2015 r. poz. 791) –
czytaj dalej w materiale źródłowym

Przede wszystkim projekt zakłada zmianę kręgu podmiotów objętych prawem zrzeszania się w związkach zawodowych. Chodzi o objęcie wszystkich osób świadczących osobiście pracę za wynagrodzeniem, bez względu na podstawę zatrudnienia, które na gruncie konstytucyjnym i prawnomiędzynarodowym mogą być zaliczone do kategorii pracowników pełnym prawem koalicji związkowej, tj. prawem tworzenia i wstępowania do organizacji związkowych. Efektem nowelizacji ma być umożliwienie tworzenia i wstępowania do związków zawodowych nie tylko pracownikom, ale również osobom wykonującym pracę na podstawie umów cywilnoprawnych jak umowa zlecenia, umowa o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu czy umowa o dzieło oraz osobom samo zatrudnionym, wykonującym osobiście pracę na rzecz danego podmiotu na podstawie urnowy. Dodatkowo przewiduje się rozszerzenie tego uprawnienia również na osoby wykonujące pracę nakładczą, które dotychczas posiadały jedynie uprawnienie do wstępowania o związków zawodowych działających już w zakładzie pracy. Powyższe oznacza, że pełne prawo koalicji ma przysługiwać osobom posiadającym wszystkie cechy pracownika w rozumieniu konstytucyjnym, tj. podmiotom, które charakteryzuje fakt wykonywania pracy zarobkowej na czyjąś rzecz oraz posiadanie interesów zawodowych, które mogą być grupowo chronione przez związek zawodowy. Nie ma w tym kontekście istotnego znaczenia to, w jakiej formie i na jakiej podstawie dana osoba świadczy pracę zarobkową. W efekcie projektodawcy proponują wprowadzenie do ustawy o związkach zawodowych definicji pojęcia „osoby wykonującej pracę zarobkową”, tj. pracownika w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy oraz osobę świadczącą osobiście pracę za wynagrodzeniem na rzecz podmiotu zatrudniającego przez okres co najmniej 6 miesięcy na innej podstawie niż stosunek pracy, niezatrudniającą do tej pracy innych osób, niezależnie od podstawy zatrudnienia.

Projekt dotyczy również wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 maja 2008 r., sygn. akt P 50/07 (Dz.U. z 2008 r. Nr 90, poz. 562), w którym stwierdzono niezgodność art. 35 ust. 2 u.z.z. z art. 42 ust. 1 oraz art. 59 ust. 2-4 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.). Projektowane w celu wykonania ww. wyroku zmiany dotyczą dostosowania regulacji karnych w ustawie o związkach zawodowych do zaleceń TK. Zgodnie z zakwestionowanym przez TK art. 35 ust. 2 u.z.z. grzywnie albo karze ograniczenia wolności podlega ten, kto w związku z pełnioną funkcją związkową kieruje działalnością sprzeczną z ustawą. TK orzekł, że przepis ten narusza konstytucyjną zasadę określoności przepisów karnych. W związku z tym w nowelizacji proponuje się doprecyzowanie znamion czynu zabronionego, poprzez wskazanie jakie działania podlegają sankcji karnej.

Projekt zakłada ponadto wprowadzenie mechanizmów ochronnych przed nierównym traktowaniem ze względu na przynależność czy działalność związkową, np. w związku z pełnioną funkcją w związku, w stosunku do działaczy związkowych i członków organizacji związkowych niebędących pracownikami.

W projekcie przewidziano również zmiany, mające na calu usunięcie wątpliwości interpretacyjnych. Z kolei pozostałe zmiany mają głównie charakter doprecyzowujący, związany z koniecznością ujednolicenia pojęć oraz będących konsekwencją wprowadzonych zmian. W projekcie zaproponowano także zmiany, które uznano za uzasadnione w związku z rozszerzeniem prawa koalicji związkowej, w tym zmianę przepisów dotyczących reprezentatywności organizacji związkowych oraz zmianę przepisów dotyczących szczególnej ochrony działaczy związkowych. Nowelizacja zakłada również wprowadzenie mechanizmu weryfikacji liczebności członków związku zawodowego.

Projekt ma wejść w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.