Newsletter BPO News
Zobacz pozostałe wpisy

Planowane zmiany w prawie

03-04-2015

Prezydencki projekt ustawy o zmianie kodeksu pracy oraz niektórych innych ustaw z dnia 30 marca 2015 r. dotyczył w szczególności uproszczenia i uelastycznienia systemu urlopów związanych z opieką nad dziećmi, ułatwienia korzystania z elastycznych form czasu pracy ze względu na obowiązki rodzinne oraz ukształtowania innych uprawnień związanych z rodzicielstwem w sposób bardziej dostosowany do potrzeb pracowników-rodziców i równocześnie uwzględniający interesy pracodawców.

Projekt zakłada zmiany w dwóch kluczowych obszarach, w związku z próbą stworzenia kompleksowych rozwiązań ułatwiających godzenie życia zawodowego z obowiązkami rodzinnymi, tj. w zakresie organizacji czasu pracy oraz systemu urlopów związanych z rodzicielstwem. Autor projektu uważa, że projekt zawiera regulacje uwzględniające zarówno interes pracownika jak i pracodawcy.

1. W zakresie organizacji czasu pracy

W projekcie ustawy zaproponowano zmiany dotyczące pracy w zmniejszonym wymiarze czasu pracy, według indywidualnego rozkładu czasu pracy, w tzw. ruchomym czasie pracy oraz stosowania skróconego tygodnia pracy. Projektowane rozwiązania polegają na wprowadzeniu szczególnych regulacji w sytuacji, gdy wniosek pracownika o wykonywanie pracy w ww. formie, składany jest ze względu na obowiązki rodzinne. W takim przypadku pracodawca zostanie zobligowany do jego uwzględnienia, chyba że nie będzie to możliwe ze względu na organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika. O przyczynie odmowy uwzględnienia wniosku pracodawca zatrudniający co najmniej 20 pracowników będzie informował pracownika na piśmie. Pozytywny wymiar dla pracodawcy jest taki, że przesłanki uzasadniające brak zgody pracodawcy na pracę w elastycznych formach czasu pracy zostały sformułowane w sposób na tyle ogólny, by ich zakresem objąć wszelkie sytuacje, jakie mogą wystąpić w zakładach pracy

2. Zmiany w zakresie urlopów związanych z rodzicielstwem.

Zmiany w tym zakresie mają na celu uproszczenie systemu urlopów, wprowadzając wspólne dla nich regulacje oraz stwarzając lepsze podstawy do planowania przez pracodawców organizacji pracy w sytuacji korzystania przez pracowników-rodziców z tych uprawnień. Zmiany obejmują cztery grupy rozwiązań:

  • uproszczenie, ujednolicenie i uporządkowanie systemu urlopów związanych z rodzicielstwem – projektodawca proponuje m.in. włączenie obecnego dodatkowego urlopu macierzyńskiego do urlopu rodzicielskiego. Argumentuje to faktem, iż dodatkowy urlop macierzyński oraz urlop rodzicielski nie różnią się co do istoty, a różnice nie są na tyle istotne, by zachować obecny ich kształt. Wyodrębnienie dwóch uprawnień o niemal identycznym charakterze jest zbędne, a także komplikuje system urlopów związanych z rodzicielstwem utrudniając pracownikom realizację ich praw, a pracodawcom wypełnianie wynikających z tego obowiązków. W wyniku włączenia dodatkowego urlopu macierzyńskiego do urlopu rodzicielskiego, wymiar urlop rodzicielski wynosiłby do 32 tygodni, w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie, i do 34 tygodni, w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie. Jednocześnie zachowana zostałaby obecna wysokość i zasady płatności zasiłku macierzyńskiego;
  • zwiększenie elastyczności urlopów związanych z rodzicielstwem – celem tych zmian jest zwiększenie elastyczności urlopu rodzicielskiego, w szczególności poprzez stworzenie alternatywnej ścieżki pozwalającej na wykorzystanie części urlopu rodzicielskiego w okresie późniejszym (tj. maksymalnie do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy szósty rok życia) oraz proporcjonalne wydłużenie wymiaru urlopu rodzicielskiego, w przypadku łączenia urlopu rodzicielskiego z pracą u pracodawcy, który go udzielił – nie dłużej jednak niż do 64 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie i do 68 tygodni – w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie;
  • zwiększenie uprawnień rodzicielskich przysługujących ojcom – obowiązujące regulacje nie przewidują możliwości dzielenia się uprawnieniami związanymi z opieką nad dzieckiem, w przypadku, gdy jedno z rodziców dziecka ma status pracownika, a drugie jest objęte ubezpieczeniem społecznym na innej podstawie (np. prowadzi działalność gospodarczą), traktując tych drugich mniej korzystnie. Projekt zakłada wprowadzenie pełnej wymienności uprawnień pracownika z innym ubezpieczonym na gruncie KP jak i ustawy zasiłkowej, która obejmowałaby zarówno możliwość dzielenia się urlopem rodzicielskim i zasiłkiem macierzyńskim, jak i sytuacje szczególne, dotyczące możliwości przerwania przez pracownicę korzystania z urlopu bądź zasiłku macierzyńskiego. Ponadto zakłada się wprowadzenie niezależnego od uprawnień matki, prawa pracownika-ojca do urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego oraz ubezpieczonego-ojca do zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi tych urlopów. Przysługiwałoby ono w sytuacji podjęcia przez nieaktywną zawodowo matkę dziecka, do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia, zatrudnienia uniemożliwiającego sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem.
    Ponadto proponuje się wydłużenie okresu na wykorzystania urlopu ojcowskiego do ukończenia przez dziecko dwóch lat.
  • wprowadzenie regulacji pozwalających pracodawcom na właściwe planowanie organizacji pracy w czasie nieobecności pracowników spowodowanymi korzystaniem z uprawnień rodzicielskich – projekt zakłada zmiany o charakterze gwarantującym pracodawcy właściwe planowanie pracy i zniwelowanie ewentualnych negatywnych następstw korzystania przez pracowników z tych uprawnień. Zdaniem projektodawcy fakt, iż uelastycznienie urlopów związanych z rodzicielstwem nie powinno odbywać się kosztem pracodawcy, w projekcie ustawy przewiduje się szereg instrumentów pozwalających pracodawcy właściwie zaplanować pracę, m.in: wydłużenie do 21 dni terminu złożenia wniosku o udzielenie urlopu albo jego części, określenie minimalnej długości części urlopu zasadniczo na poziomie 8 tygodni, umożliwienie rezygnacji z urlopu przed terminem jego zakończenia wskazanym we wniosku i wcześniejszy powrót do pracy, jedynie za zgodą pracodawcy.

Kierując się potrzebą ujednolicenia zasad udzielania urlopów, ww. regulacje dotyczą zarówno urlopu rodzicielskiego, jak i urlopu wychowawczego.
Projekt zawiera szczegółowe omówienie proponowanych zmian.

Czytaj dalej w materiale źródłowym.