Newsletter BPO News
Zobacz pozostałe wpisy

Przypominamy

13-07-2015

Urlopy wypoczynkowe

Sezon urlopowy w pełni, dlatego warto przypomnieć sobie najważniejsze regulacje dotyczące urlopu wypoczynkowego. Należy pamiętać, że urlop wypoczynkowy jest uprawnieniem pracownika, którego pracownik nie może się zrzec, i co do zasady powinien być udzielany w naturze, a co najważniejsze pracownik za czas urlopu otrzymuje normalne wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował. Jednakże w wyjątkowych okolicznościach, pracodawca może odwołać pracownika z urlopu.

Urlop wypoczynkowy powinien zostać udzielony w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo i udzielany jest zgodnie z planem urlopów, który ustalany jest przez pracodawcę. Pomimo że to pracodawca ustala plan urlopów, zobowiązany jest on jednak w miarę możliwości uwzględniać wnioski pracowników. Należy pamiętać, że sam plan urlopów nie upoważnia jeszcze do pójścia na urlop – przed urlopem należy jeszcze złożyć wniosek urlopowy, który musi zostać zaakceptowany przez przełożonego. We wniosku urlopowym, pracownik może również ubiegać się o przesunięcie terminu urlopu. Ważne jest, że plan urlopu nie może uwzględniać urlopu na żądanie.

Prawo do urlopu wypoczynkowego pracownik nabywa z góry w dniu 1 stycznia każdego roku, w wymiarze określonym art. 154 KP. Wyjątek dotyczy pracownika, który rozpoczyna prace po raz pierwszy w życiu, to znaczy nie był nigdy wcześniej zatrudniony na podstawie Umowy o pracę. Taki pracownik w pierwszym swoim kalendarzowym roku pracy, uzyskuje co miesiąc prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu, przysługującego mu po przepracowaniu roku. Wymiar urlopu przysługującego pracownikowi uzależniony jest od stażu pracy danego pracownika, do którego wlicza się wszystkie poprzednie okresy zatrudnienia w oparciu o umowę o pracę oraz niektóre okresy pobierania nauki (określone w art. 155 KP – np. pracownikowi, który ukończył studia, wlicza się do stażu pracy 8 lat). Dodatkowo jeśli pracownik wykorzystał urlop w danym roku kalendarzowym, a następnie nabył uprawnienie do wyższego wymiaru urlopu, to takiemu pracownikowi przysługuje urlop uzupełniający.

Wymiar urlopu wynosi:
a. 20 dni – jeśli pracownik posiada staż pracy poniżej 10 lat,
b. 26 dni – jeśli pracownik posiada staż pracy co najmniej 10 lat.

W przypadku pracowników zatrudnionych na część etatu, urlop ulega proporcjonalnemu obniżeniu. Pracownik korzysta z urlopu w dni, które są dla niego dniami pracy według obowiązującego pracownika rozkładu czasu pracy, w wymiarze godzinowym odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy w danym dniu. Pracownik może wnioskować o udzielenie urlopu w częściach, ale należy pamiętać, że w takim przypadku co najmniej jedna z części wypoczynku pracownika, powinna trwać nieprzerwanie 14 kolejnych dni kalendarzowych.

Urlop wypoczynkowy, którego pracownik nie wykorzysta w danym roku kalendarzowym, przechodzi do wykorzystania w następnym roku kalendarzowym. Jednakże w takiej sytuacji, pracodawca zobowiązany jest udzielić pracownikowi zaległego urlopu najpóźniej do 30 września kolejnego roku kalendarzowego – ta regulacja nie dotyczy jednak niewykorzystanego urlopu na żądanie.

Warto wiedzieć, że pracodawca może odwołać pracownika z urlopu, ale nie jest to uprawnienie bezwzględne. Żeby pracodawca mógł skorzystać z uprawnienia do odwołania pracownika z urlopu, muszą wystąpić okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu, które będą wymagały obecności tego pracownika w pracy (np. choroba innego pracownika, grożąca przestojem). Sytuacja taka jest uzasadniona, gdy pracodawca w chwili rozpoczynania urlopu pracownika nie wiedział że wystąpią takie okoliczności, a także jeśli dalsza nieobecność tego pracownika mogłaby doprowadzić do poważnych zakłóceń w procesie pracy. Odwołanie z urlopu jest poleceniem pracodawcy i pracownik obowiązany jest w takiej sytuacji stawić się do pracy. Odmowa wykonania tego polecenia może uzasadniać zastosowanie kar dyscyplinarnych wobec tego pracownika, a w niektórych przypadkach nawet zwolnienie dyscyplinarne, na podstawie art. 52 KP. Odwołanie powinno być dokonane z wyprzedzeniem i w odpowiedniej formie, żeby pracownik mógł się z nim zapoznać i do niego zastosować, tj. stawić się do pracy. Warto zauważyć, że pracownik nie ma obowiązku informować pracodawcy gdzie wybiera się na urlop, co może powodować trudności powiadomieniu pracownika o odwołaniu z urlopu. W razie skorzystania przez pracodawcę z powyższego uprawnienia, pracodawca ma obowiązek pokryć koszty, które poniósł pracownik w bezpośrednim związku z odwołaniem go z urlopu. Niewykorzystany urlop, w związku z odwołaniem, pracownik może wykorzystać w terminie późniejszym.