Newsletter BPO News
Zobacz pozostałe wpisy

Wchodzą w życie

03-11-2015

Zasiłek macierzyński po nowemu?

Od 2016 r. dodatkowy urlop macierzyński zostaje włączony do urlopu rodzicielskiego. Nie pogorszy to jednak sytuacji pracowników, korzystających z urlopów związanych z rodzicielstwem.

W dniu 2 stycznia 2016 r. wejdą w życie przepisy ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 1268), która uelastycznia system urlopów związanych z rodzicielstwem i m.in. likwiduje dodatkowy urlop macierzyński, włączając go do wymiaru urlopu rodzicielskiego. Jednakże likwidacja dodatkowego urlopu macierzyńskiego jest właściwie wyłącznie kosmetyczna, ponieważ nie zmienia ona sytuacji pracowników w zakresie świadczeń – świadczenia pozostaną na tym samym poziomie.

Wymiar urlopu rodzicielskiego i wysokość świadczeń
Aktualnie zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa i (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 159) w trakcie korzystania z urlopu macierzyńskiego oraz dodatkowego urlopu macierzyńskiego pracownica otrzymuje zasiłek w wysokości 100% podstawy wymiaru, a w trakcie urlopu rodzicielskiego – 60%. Może również nie później niż 14 dni po porodzie złożyć wniosek o udzielenie jej bezpośrednio po sobie urlopie macierzyńskim, dodatkowego urlopu macierzyńskiego i następnie urlopu rodzicielskiego – w takim przypadku pracownica otrzymuje przez okres wszystkich wymienionych urlopów zasiłek w wysokości 80% podstawy wymiaru.
Zgodnie z brzmieniem znowelizowanego art. 182 (1a) KP urlop rodzicielski będzie przysługiwał po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego, a jego wymiar wyniesie odpowiednio do 32 tygodni (w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie) lub do 34 tygodni (w przypadku urodzenia dwojga lub więcej dzieci przy jednym porodzie). Konieczne było więc dostosowanie do tej zmiany również przepisów ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Nowelizacja przewiduje, że co do zasady:

1. Miesięczny zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego (okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz okres urlopu ojcowskiego) przysługiwać będzie w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku,

2. Miesięczny zasiłek macierzyński za okres urlopu rodzicielskiego przysługiwać będzie w wysokości:

1) 100% podstawy wymiaru zasiłku - za okres do:
a) 6 tygodni urlopu rodzicielskiego (w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie);
b) 8 tygodni urlopu rodzicielskiego (w przypadku urodzenia dwojga i więcej dzieci przy jednym porodzie);
c) 3 tygodni urlopu rodzicielskiego, w przypadku przyjęcia na wychowanie dziecka w wieku do lat 7
2) 60% podstawy wymiaru zasiłku - za okres urlopu rodzicielskiego przypadający po okresach, o których mowa w pkt 1.

Po wejściu w życie nowych przepisów pracownica nadal będzie mogła wnioskować o korzystanie z powyższych urlopów bezpośrednio po sobie, co spowoduje że przez cały ten okres (tj. okres urlopu macierzyńskiego, a następnie urlopu rodzicielskiego) będzie przysługiwał zasiłek w wysokości 80% podstawy wymiaru. W tym celu pracownica powinna złożyć pracodawcy wniosek o udzielenie jej bezpośrednio po urlopie macierzyńskim urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze na piśmie, nie później niż 21 dni po porodzie.

Tak jak dotychczas urlop rodzicielski będzie mógł być udzielony jednorazowo lub w częściach. Urlop rodzicielski będzie mógł zostać podzielony na maksymalnie cztery części, a żadna z nich nie będzie mogła być krótsza niż 8 tygodni – z wyjątkiem:
1) pierwszej części, która nie może być krótsza niż:
6 tygodni, w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie (ta część urlopu rodzicielskiego odpowiada dotychczasowemu „dodatkowemu urlopowi macierzyńskiemu)
• 3 tygodnie, w przypadku przyjęcia przez pracownika na wychowanie dziecka w wieku do 7 roku życia,
2) sytuacji, gdy pozostała do wykorzystania część urlopu jest krótsza niż 8 tygodni.

Co ważne ustawodawca przewidział, że pracownik będzie mógł w każdym czasie zrezygnować z korzystania z urlopu rodzicielskiego i powrócić do pracy, ale za zgodą pracodawcy.

Łączenie urlopu rodzicielskiego z pracą
Nowe przepisy przewidują także możliwość łączenia urlopu rodzicielskiego z powrotem do pracy – pracownik będzie mógł wrócić do pracy u swojego pracodawcy i świadczyć pracę w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy. W takim przypadku urlop rodzicielski udzielany będzie na pozostałą część wymiaru etatu, a czas trwania urlopu rodzicielskiego ulegnie wydłużeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy wykonywanej przez pracownika w trakcie korzystania z urlopu lub jego części, nie dłużej jednak niż do 64 tygodni (w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie) lub do 68 tygodni (w przypadku urodzenia dwojga lub większej liczby dzieci przy jednym porodzie).

21 dni na złożenie wniosku
Ustawodawca zdecydował się na wydłużenie terminów do składania wniosków o udzielenie urlopu rodzicielskiego oraz urlopu wychowawczego. Przewidziano, że wnioski te powinny być składane nie później niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z tych urlopów, a pracodawca co do zasady związany jest wnioskiem pracownika. Jednakże w przypadku niewskazania we wniosku o udzielenie urlopu terminu rozpoczęcia korzystania z tych urlopów, lub wskazania terminu przypadającego przed upływem 21 dni od dnia złożenia wniosku, pracodawca udzieli urlopu po upływie 21 dni od złożenia wniosku. Powyższy termin będzie również obowiązywał w przypadku powrotu do pracy po urlopie rodzicielskim (jak i zgłoszenia chęci łączenia urlopu rodzicielskiego z pracą u pracodawcy) – zgłoszenie chęci powrotu powinno nastąpić co najmniej 21 dni przed powrotem do pracy.


Urlop ojcowski
Wymiar urlopu ojcowskiego nie ulegnie wydłużeniu, nadal będzie przysługiwał w wymiarze 2 tygodni. Jednakże ojcowie będą mogli korzystać z niego dłużej i podzielić go na dwie części. Co prawda urlop „tacierzyński” nie ulegnie wydłużeniu, ale pracownik-ojciec będzie mógł wykorzystać go aż do ukończenia przez dziecko drugiego roku życia. Pracownik-ojciec zdecyduje czy urlop wykorzysta jednorazowo, czy będzie chciał go podzielić – nie więcej jednak niż na dwie części, z których żadna nie będzie mogła być krótsza niż tydzień.
Aby udać się na urlop ojcowski, pracownik będzie musiał złożyć wniosek na piśmie, w terminie 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu. Pracodawca będzie związany wnioskiem pracownika.