Newsletter BPO News
Zobacz pozostałe wpisy

Wybrane orzecznictwo

01-03-2016

Premia uznaniowa nie stanowi składnika wynagrodzenia.

Premia uznaniowa nie ma charakteru roszczeniowego i nie stanowi składnika wynagrodzenia za pracę, dlatego nie powinna być uwzględniona przy ustalaniu wysokości odprawy emerytalnej.

Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II PK 56/14

Teza

I. Tak zwana premia uznaniowa (jeżeli nie ma charakteru roszczeniowego) nie stanowi składnika wynagrodzenia za pracę i wobec tego nie mieści się w pojęciu wynagrodzenia w rozumieniu art. 172 KP, a tym samym i § 6 rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. Nr 2, poz. 14 ze zm.). Nie mieści się ona także w pojęciu „innych świadczeń ze stosunku pracy”, o których mowa w tym drugim przepisie. Z analizy całego tego przepisu wynika bowiem, że idzie w nim tylko o świadczenia mające obowiązkowy charakter (a to dlatego, że zawarte w nim wyliczenie świadczeń, które zostały wyłączone z wynagrodzenia urlopowego, dotyczy tylko obowiązkowych należności ze stosunku pracy). Ponadto w § 8 ust. 1 oraz w § 16 ust. 1 rozporządzenia mowa jest o składnikach wynagrodzenia „przysługujących” (za okresy dłuższe niż jeden miesiąc), a więc stanowiących przedmiot obowiązku pracodawcy i prawa podmiotowego pracownika. Oprócz tego należy zwrócić uwagę, że skoro tzw. premia uznaniowa nie jest świadczeniem obowiązkowym, to trudno o niej mówić, że jest wypłacana w stawce miesięcznej, za okres krótszy niż jeden miesiąc czy też za okres dłuższy (skoro może być wypłacona, to tym samym możliwość dotyczy także czasu jej wypłacenia). Ponadto pracodawca, gdy uzna to za zasadne, może ją wypłacić także w okresie urlopu, czy np. zawieszenia w czynnościach, skoro zależy ona od jego uznania. Tzw. premia uznaniowa, jeżeli nie ma charakteru roszczeniowego nie stanowi składnika wynagrodzenia za pracę i wobec tego nie mieści się w pojęciu wynagrodzenia urlopowego (wynagrodzenia służącego do ustalenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop) i tym samym na mocy wyżej powołanych przepisów nie może być uwzględniona przy ustalaniu wysokości odprawy emerytalnej przysługującej na podstawie art. 92 [1] § 1 KP.

II. Premia uznaniowa nie ma charakteru roszczeniowego i nie stanowi składnika wynagrodzenia za pracę. Nie mieści się w pojęciu wynagrodzenia urlopowego, a co za tym idzie - nie powinna być uwzględniona w szczególności przy ustalaniu wysokości odprawy emerytalnej.

Na kanwie tej sprawy SN stwierdził, że premia uznaniowa, nie może być uwzględniana przy ustalaniu wysokości odprawy emerytalnej. Sprawa dotyczyła pracownicy, która twierdziła, że pracodawca błędnie obliczył przysługującą jej odprawę emerytalną, ponieważ nie uwzględnił przy jej obliczaniu wypłaconych pracownicy premii kwartalnych i rocznych. W związku z tym pracownica skierowała do sądu pozew o zapłatę dalszej kwoty odprawy. Sądy obydwu instancji oddaliły powództwo twierdząc, że pracodawca prawidłowo obliczył i wypłacił odprawę emerytalną. Tego samego zdania był Sąd Najwyższy – SN przyjął, że premia uznaniowa (a taką jego zdaniem była premia otrzymywana przez tę pracownicę), nie stanowi składnika wynagrodzenia za pracę, gdyż nie ma charakteru roszczeniowego, jest ona świadczeniem nieobowiązkowym, którego przyznanie zależy wyłącznie od woli/uznania pracodawcy.
Jak zauważył SN, zasady ustalania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop przewidują, że przy obliczaniu tego wynagrodzenia bierze się pod uwagę wyłącznie te świadczenia, które stanowią składniki wynagrodzenia. Z kolei do obliczenia wysokości odprawy emerytalnej stosuje się zasady obowiązujące przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. W efekcie SN uznał, że skoro premia uznaniowa nie stanowi składnika wynagrodzenia za pracę, w rozumieniu art. 172 KP oraz §6 Rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop, to nie podlega ona uwzględnieniu przy obliczaniu wysokości odprawy emerytalnej.