Newsletter BPO News
Zobacz pozostałe wpisy

Wybrane orzecznictwo

11-08-2015

Rozwiązanie stosunku pracy za wypowiedzeniem złożonym w sposób dorozumiany przez faktyczną likwidację zakładu pracy

SN wskazał, że faktyczne zaprzestanie działalności gospodarczej przez pracodawcę nie jest zdarzeniem prawnym, z którym ustawodawca wiąże ustanie stosunku pracy, ponieważ może on zostać rozwiązany wyłącznie na podstawie zdarzeń prawnych określonych w art. 30 § 1 KP, tj. np. poprzez wypowiedzenie Umowy o pracę. SN uznał także, że dorozumiane wypowiedzenie Umowy o pracę wywołuje taki sam skutek jak oświadczenie złożone w sposób wyraźny, a umowa o pracę rozwiązuje się nie z dniem złożenia dorozumianego oświadczenia woli (jego dotarcia do adresata), ale z upływem okresu wypowiedzenia.

Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 17 lutego 2015 r. I UK 227/14

Teza

1. Nie jest trafne stanowisko, że faktyczne zaprzestanie działalności gospodarczej z danym dniem stanowi przeszkodę w uznaniu, że umowa o pracę rozwiązała się za trzymiesięcznym wypowiedzeniem.

2. Faktyczne zaprzestanie działalności gospodarczej przez pracodawcę nie jest zdarzeniem prawnym, z którym ustawodawca wiąże ustanie stosunku pracy. Może być on rozwiązany wyłącznie na podstawie zdarzeń prawnych określonych w ustawie (art. 30 § 1 KP), czyli po dokonaniu wskazanych w nim czynności prawnych, w tym wypowiedzenia Umowy o pracę przez pracodawcę. Wypowiedzenie to może być wyrażone w sposób dorozumiany (art. 60 KC w związku z art. 300 KP) właśnie przez faktyczne zaprzestanie działalności gospodarczej przez pracodawcę.

3. Dorozumiane wypowiedzenie umowy o pracę wywołuje taki sam skutek jak oświadczenie złożone w sposób wyraźny - umowa o pracę rozwiązuje się nie z dniem złożenia dorozumianego oświadczenia woli (jego dotarcia do adresata), ale z upływem okresu wypowiedzenia.

W powyższym wyroku SN rozwiązał problem momentu zakończenia trwania Umowy o pracę, w przypadku faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przez pracodawcę, co pomoże ustalać moment końcowy podlegania pracownika ubezpieczeniom społecznym. Chodzi o przypadki, w których pracodawca kończy prowadzenie działalności, ale nie dokonuje formalnej likwidacji i np. jeszcze przez jakiś czas widnieje w rejestrach czy ewidencjach. Rozważenia w tej sprawie zostały podjęte na tle sporu, w którym pracownica po dłuższej nieobecności w pracy, związanej z macierzyństwem, stawiła się do pracy, ale nie zastała nikogo w siedzibie pracodawcy. W trakcie kontroli ZUS stwierdzono, że pracodawca faktycznie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w konkretnej dacie i stwierdził, że od tego momentu pracownica ta nie podlegała ubezpieczeniom społecznym. W omawianym wyroku SN uznał stanowisko ZUS za błędne i podkreślił, że do rozwiązania stosunku pracy – a w konsekwencji ustaniu podlegania ubezpieczeniom społecznym – dochodzi wyłącznie na podstawie zdarzeń prawnych ściśle określonych w przepisach prawnych, tj. w art. 30 § 1 Kodeksu Pracy. Jednocześnie SN potwierdził swoje wcześniejsze stanowisko w zakresie dorozumianego wypowiedzenia Umowy (wyrażone m.in. w wyroku SN I PKN 209/01), wskazując, że dorozumiane wypowiedzenie wywołuje takie skutki jak oświadczenie złożone w sposób wyraźny, czyli umowa o pracę rozwiązuje się nie z dniem złożenia dorozumianego oświadczenia woli, a z upływem okresu wypowiedzenia. W efekcie do ustania stosunku pracy doszło nie z dniem zaprzestania działalności przez pracodawcę – ponieważ w tym dniu doszło do dorozumianego złożenia oświadczenia woli o wypowiedzeniu Umowy o pracę, z zachowaniem okresu wypowiedzenia – a stosunek pracy ustał w dniu upływu tego okresu wypowiedzenia, co jednocześnie oznacza, że pracownica powinna podlegać ubezpieczeniom społecznym do końca okresu wypowiedzenia.