Newsletter BPO News
Zobacz pozostałe wpisy

Wybrane orzecznictwo

06-10-2015

Wydłużony czas pracy techników medycznych elektroradiologii zgodny z konstytucją.

Trybunał Konstytucyjny uznał, że ustawa o działalności leczniczej, w zakresie w którym podwyższając czas pracy techników medycznych elektroradiologii doprowadziła do zrównania go z czasem pracy pozostałych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, jest zgodna z Konstytucją.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 września 2015 r. sygn. akt K 14/14:

„Art. 93 ust. 1 i art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 618, 788 i 905) w zakresie, w jakim dotyczą techników medycznych elektroradiologii, którzy w celach diagnostycznych lub leczniczych stosują źródła promieniowania jonizującego, są zgodne z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 66 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie są niezgodne z art. 68 ust. 1 Konstytucji.”

Powyższe orzeczenie dotyczy czasu pracy techników medycznych elektroradiologii, którzy do 2 lipca 2014 r. pracowali w obniżonym wymiarze czasu pracy, tj. do 5 godzin na dobę i przeciętnie 25 godzin na tydzień. Zmiana została wprowadzona ustawą z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. 2011 nr 112 poz. 654), która po trzyletnim okresie przejściowym zrównała czas pracy pracowników podmiotów leczniczych. Od 2 lipca 2014 r., czas pracy pracowników podmiotów leczniczych, na podstawie art. 93 ustawy o działalności leczniczej w przyjętym okresie rozliczeniowym, nie może przekraczać 7 godzin 35 minut na dobę i przeciętnie 37 godzin 55 minut na tydzień w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, co dotyczy również techników medycznych elektroradiologii, jednakże bez zmiany ich wynagrodzenia.

Wnioskodawca kwestionował konstytucyjność wskazanej zmiany podnosząc, że za krótszym czasem pracy tych pracowników przemawiało narażenie życia i zdrowia techników, wynikające z pracy w warunkach promieniowania jonizującego, a ponadto wydłużając czas pracy ustawodawca nie zapewnił technikom odpowiedniej rekompensaty w postaci zwiększonego wynagrodzenia lub odpowiednich przywilejów socjalnych. Zdaniem wnioskodawcy, zmiana ta zaskoczyła techników i odebrała im prawo słusznie nabyte.

TK nie podzielił zarzutów stawianych przez wnioskodawcę. Stwierdził, że czas pracy techników nie był objęty ochroną nieprzemijającą o charakterze konstytucyjnym, a skoro technicy korzystali ze swoich uprawnień na bieżąco (czas ich pracy był obniżany w każdym okresie rozliczeniowym), to nie sposób stwierdzić, że prawo to „utracili” z naruszeniem konstytucyjnej ochrony praw słusznie nabytych. Ponadto zauważył, że wydłużenie czasu pracy nastąpiło po upływie trzyletniej vacatio legis, co nie pozwala uznać, że osoby te zostały zmianą zaskoczone. Trybunał podkreślił, że sam fakt wydłużenia czasu pracy określonej grupie pracowników w ten sposób, że ich sytuacja pracownicza zrównuje się z sytuacją ogółu pracowników nie oznacza naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej. TK wyjaśniał, że dawniej obniżenie normy czasu pracy uzasadnione było stosowaniem urządzeń których jakość, odpowiadająca ówczesnemu stanowi wiedzy i techniki, nie dawała wystarczających gwarancji ochrony przed szkodliwym oddziaływaniem promieniowania jonizującego. Jednakże na podstawie zebranych w toku postępowania specjalistycznych opinii TK stwierdził, że „narażenie na promieniowanie jonizujące zostało istotnie zmniejszone od czasu wprowadzenia preferencyjnego czasu pracy w 1974 r., a jego wydłużenie nie zagraża bezpieczeństwu techników elektrokardiologii. Obecnie, wobec spadku zagrożenia związanego z promieniowaniem jonizującym w wyniku stosowania doskonalszych urządzeń diagnostycznych, lepszych i wygodniejszych w stosowaniu środków ochrony osobistej, praca przy urządzeniach emitujących takie promieniowanie straciła status czynnika różnicującego, który usprawiedliwiałby skróconą normę czasu pracy”.

Trybunał odniósł się również do regulacji prawnych stosowanych w innych Państw Członkowskich UE i stwierdził, że w większości krajów UE czas pracy tej grupy pracowników zbliżony jest do aktualnych rozwiązań obowiązujących w Polsce lub nawet dłuższy. Ponadto rozwiązaniem zalecanym przez Europejską Federację Towarzystw Radiologicznych nie jest skracanie czasu pracy, lecz zachowanie standardów wykonywania badań, szkolenie pracowników w zakresie środków ochrony i procedur postępowania oraz nadzór dozymetryczny.