Newsletter BPO News
Zobacz pozostałe wpisy

Zapytaj prawnika

24-08-2015

Czy pracodawca może kontrolować sposób wykorzystywania przez pracownika zwolnienia lekarskiego?

Pracodawca wypłacający zasiłki może przeprowadzić kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od pracy za okres, za który pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za czas choroby wypłacane ze środków pracodawcy.

Czy pracodawca może kontrolować sposób wykorzystywania przez pracownika zwolnienia lekarskiego?

Odpowiedź:

Kontrola prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy z powodu choroby polega na ustaleniu, czy pracownik w okresie orzeczonej niezdolności do pracy nie wykonuje pracy zarobkowej albo czy nie wykorzystuje zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z jego celem. Szczegółowe zasady i tryb kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich określa Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r. (Dz. U. Nr 65, poz. 743)

Pracownik, który w czasie niezdolności do pracy orzeczonej zaświadczeniem lekarskim wystawionym na druku ZUS ZLA:
1) wykonuje pracę zarobkową,
2) wykorzystuje to zwolnienie niezgodnie z jego celem,
- traci prawo do zasiłku chorobowego.
Zasiłek chorobowy nie przysługuje w takim przypadku za cały okres objęty zaświadczeniem lekarskim, w czasie którego została stwierdzona choćby jedna z tych okoliczności. Okres niezdolności do pracy, za który pozbawia się prawa do zasiłku z powodu niezgodnego z prawem wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od pracy, wlicza się do okresu zasiłkowego.
Zasady te dotyczą także wynagrodzenia z tytułu niezdolności do pracy z powodu choroby, wypłacanego na podstawie art. 92 Kodeksu pracy przez pracodawcę z jego środków.
Pracodawca wypłacający zasiłki może przeprowadzić kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od pracy za okres, za który pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za czas choroby wypłacane ze środków pracodawcy. Jeżeli zostanie ustalone, że pracownik w czasie niezdolności do pracy wykonuje pracę zarobkową lub wykorzystuje zwolnienie lekarskie od pracy niezgodnie z jego celem, traci prawo do wynagrodzenia za czas choroby za cały okres niezdolności do pracy objęty zaświadczeniem lekarskim ZUS ZLA. Wynika to z przepisu art. 92 § 3 pkt 2 Kodeksu pracy, zgodnie z którym prawo do wynagrodzenia za czas choroby nie przysługuje we wszystkich przypadkach, w których nie przysługuje prawo do zasiłku chorobowego.

Kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy przeprowadza się w:
a) miejscu pracy lub w miejscu prowadzenia działalności pozarolniczej (w przypadku pracownika, który pracuje również u innego pracodawcy albo prowadzi działalność gospodarczą),
b) miejscu zamieszkania,
c) miejscu czasowego pobytu,
d) innym miejscu, jeżeli z posiadanych informacji wynika, że jest to celowe.

W przypadku gdy kontrolujący stwierdzi, że pracownik wykorzystuje zaświadczenie lekarskie od pracy niezgodnie z jego celem lub wykonuje w jego trakcie pracę zarobkową, sporządza protokół kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do ww. Rozporządzenia.
W protokole kontrolujący opisuje na czym polegało nieprawidłowe wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego od pracy lub okoliczności wykonywania pracy zarobkowej. Protokół jest podpisywany przez osoby przeprowadzające kontrolę. Protokół przedkładany jest kontrolowanemu pracownikowi w celu wniesienia przez niego ewentualnych uwag do ustaleń zawartych w protokole. Wpis w protokole pracownik potwierdza podpisem. Sporządzony protokół stanowi podstawę do pozbawienia prawa do zasiłku chorobowego za cały okres objęty kontrolowanym zaświadczeniem lekarskim o niezdolności do pracy wystawionym na druku ZUS ZLA.

Warto podkreślić, że pracownik nie jest zobowiązany do przebywania w trakcie zwolnienia lekarskiego w miejscu zamieszkania – w takim przypadku kontrolę przeprowadza się w miejscu czasowego pobytu. Fakt, iż pracownik przebywa poza miejscem zamieszkania nie jest równoznaczny z wykorzystywaniem zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem. Może w miejscu czasowego pobytu pracownik ma zapewnioną opiekę i dlatego nie przebywa w miejscu zamieszkania itp.

Podstawa prawna:
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r. (Dz. U. Nr 65, poz. 743)
Art. 92 Kodeksu Pracy (teks jedn. Dz.U. z 2014 r., Poz. 1502 z późn. zmianami)