Accounting News
Zobacz pozostałe wpisy

Określenie jednostki mikro zgodnie z Ustawą o rachunkowości

01-12-2015

W dniu 5 września 2014 roku dokonano zmiany ustawy o rachunkowości (Ustawa z dnia 29 września 1994 r. - Dz.U.2013.0.330 z późn. zm., dalej: „ustawa”) wprowadzając do niej pojęcie jednostki mikro, która na podstawie nowych przepisów może korzystać z pewnych uproszczeń w zakresie prowadzenia rachunkowości. Rok później, 23 września 2015 roku ustawodawca dokonał zmiany definicji jednostki mikro, wynikającej z wprowadzenia do ustawy nowej kategorii jednostek, tj. jednostek małych.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o rachunkowości (art. 3 ust. 1a ustawy) jednostkami mikro są:

1. spółki handlowe (osobowe i kapitałowe, w tym również w organizacji), spółki cywilne (jeżeli przynajmniej jeden ze wspólników nie jest osobą fizyczną), inne osoby prawne, a także oddziały przedsiębiorców zagranicznych w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej - jeżeli jednostki te w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność – w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność, nie przekroczyły co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:

a. 1.500.000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,
b. 3.000.000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,
c. 10 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty,
2. stowarzyszenia, związki zawodowe, organizacje pracodawców, izby gospodarcze, fundacje, przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, społeczno-zawodowe organizacje rolników, organizacje samorządu zawodowego, organizacje samorządu gospodarczego rzemiosła i Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych – jeżeli nie prowadzą działalności gospodarczej,

3. osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, jeżeli przychody netto tych jednostek ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych wyniosły równowartość w walucie polskiej nie mniej niż 1.200.000 euro i nie więcej niż 2.000.000 euro za poprzedni rok obrotowy, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą – w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą,

4. osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, które stosują zasady rachunkowości określone ustawą pomimo niespełnienia warunków obligujących do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Ustawa zezwala, by za jednostki mikro uznane mogły być również wymienione wyżej jednostki, dla których spełnione zostały łącznie poniższe warunki:
za poprzedni rok obrotowy sporządziły sprawozdanie finansowe z zastosowaniem uproszczeń przewidzianych dla jednostek mikro oraz
w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, albo w roku poprzedzającym ten rok obrotowy przekroczyły dwie z wymienionych w punkcie 1 wielkości.
Wymagające podkreślenia jest to, że uznanie danej jednostki za jednostkę mikro, i w następstwie stosowanie uproszczeń w odniesieniu do sprawozdań finansowych, jest prawem a nie obowiązkiem jednostki. Dany podmiot może więc skorzystać z przewidzianych ustawowo uproszczeń, lecz nie musi. Warunkiem koniecznym do sporządzania sprawozdań finansowych z zastosowaniem uproszczeń przewidzianych ustawą dla jednostek mikro, poza opisanymi powyżej, jest również podjęcie odpowiedniej decyzji przez organ zatwierdzający.

Ustawodawca przewidział szereg znaczących uproszczeń dla sprawozdań sporządzanych przez jednostki mikro w porównaniu do sprawozdań sporządzanych przez pozostałe jednostki. Zakres informacji wykazywanych przez jednostki mikro w sprawozdaniu finansowym został przedstawiony w załączniku nr 4 do ustawy o rachunkowości. Zarówno bilans, jak i rachunek zysków i strat mają bardzo ograniczony zakres informacji wymagających ujawnieniu. Jednostki mikro mogą nie sporządzać zestawienia zmian w kapitale i rachunku przepływów pieniężnych. Ponadto, jeśli jednostka przedstawi informacje uzupełniające do bilansu wyszczególnione w załączniku nr 4 do ustawy, wówczas może nie sporządzać informacji dodatkowej do sprawozdania. Dodatkowo może zrezygnować ze sporządzania sprawozdania z działalności (o ile ma obowiązek jego sporządzenia zgodnie z ustawą), jeśli w informacji dodatkowej lub odpowiednio w informacji uzupełniającej do bilansu przedstawi informacje dotyczące nabycia udziałów (akcji) własnych określone w załączniku nr 4 do ustawy. Ustawa zawiera również domniemanie, że sprawozdanie finansowe sporządzone przez jednostkę mikro uprawnioną do korzystania z uproszczeń, z założenia przedstawia jasno i rzetelnie sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy (bez potrzeby dodatkowej analizy ich wpływu na rzetelność i jasność sprawozdania finansowego).

Nie wszystkie podmioty mogą jednak zostać uznane za jednostki mikro. Ustawa oprócz wyszczególnienia jednostek, które mogą zostać uznane za jednostki mikro, zawiera także katalog podmiotów wykluczonych z możliwości uzyskania takiego statusu. W rozumieniu ustawy jednostkami mikro nie mogą być:

1. jednostki organizacyjne działające na podstawie Prawa bankowego, przepisów o obrocie papierami wartościowymi, przepisów o funduszach inwestycyjnych, przepisów o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, przepisów o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych lub przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, bez względu na wielkość przychodów,

2. jednostki zamierzające ubiegać się albo ubiegające się o zezwolenie na wykonywanie działalności na podstawie przepisów, o których mowa w punkcie powyżej,

3. emitenci papierów wartościowych dopuszczonych, emitenci zamierzający ubiegać się lub ubiegający się o ich dopuszczenie do obrotu na jednym z rynków regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego,

4. emitenci papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu w alternatywnym systemie obrotu,

5. krajowe instytucje płatnicze,

6. instytucje pieniądza elektronicznego,

7. jednostki sektora finansów publicznych.