Newsletter BPO News
Zobacz pozostałe wpisy

Przypominamy

02-02-2015

Zawieranie umów z członkami zarządu.

Zgodnie z art. 210 § 1 Kodeksu spółek handlowych (dalej jako KSH) w umowie między spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników.

Jak wynika z powyższego, tylko te dwa podmioty (rada nadzorcza oraz pełnomocnik zgromadzenia wspólników) są uprawnione do zawierania umów z członkami zarządu spółki - nie może określonej w art. 201 KSH reprezentacji zastąpić prokurent, dwóch pozostałych członków zarządu czy drugi członek zarządu działający z prokurentem, czy pełnomocnik na podstawie udzielonego przez zarząd pełnomocnictwa.

Pełnomocnik zgromadzenia wspólników powoływany jest na podstawie uchwały zgromadzenia (nie na mocy pełnomocnictwa w rozumieniu kodeksu cywilnego). Uchwała sporządzana jest w zwykłej formie pisemnej.

KSH nie zawiera przeciwwskazań do powoływania pełnomocnika zgromadzenia wspólników w sytuacji, gdy w spółce działa rada nadzorcza. Może się zdarzyć, że istnieje rada nadzorcza i jest powoływany pełnomocnik zgromadzenia wspólników. Umowa spółki lub uchwała wspólników powinna rozstrzygać, jakie zasady obowiązują w tym zakresie. Dokonanie czynności prawnej przez radę nadzorczą lub pełnomocnika, nawet gdyby było to sprzeczne z wytycznymi wspólników, nie powoduje nieważności takiej czynności.

Gdy w spółce nie ma rady nadzorczej, wówczas musi być powołany pełnomocnik zgromadzenia wspólników, który podejmuje stosowne czynności.

Jeżeli zawarcie umowy ma być dokonana przez radę nadzorczą, to należy pamiętać, że nie działa ona jako organ kolegialny, lecz powinna działać według reguł określonych w uchwale zgromadzenia wspólników, regulaminie rady nadzorczej lub - w braku takich ustaleń - zgodnie z uchwałą rady nadzorczej. Dlatego też możliwe jest przyjęcie, że rada nadzorcza będzie reprezentowana przez upoważnionego do tego jednego ze swoich członków. Działać on jednak powinien na podstawie stosownej uchwały całej rady, w określonym zakresie.

Zawarcie umowy (w tym również umowy o pracę) z członkiem zarządu niezgodnie z przepisem art. 210 § 1 KSH, czyni zawartą umowę nieważną.

Potwierdza to wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 1998 r. (I PKN 498/97) ”Zawarcie umowy o pracę z członkiem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z naruszeniem art. 203 KH, obecnie art. 210 KSH (brak reprezentacji spółki przez radę nadzorczą lub pełnomocnika powołanego uchwałą wspólników) spowoduje bezwzględną nieważność umowy, także w spółkach wieloosobowych". Konsekwencją powyższego może być np. uznanie, że członek zarządu nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu na gruncie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), co pozbawi go stosownych świadczeń.

Warto jeszcze dodać, że zgodnie z art. 210 § 2 KSH w przypadku umów zawieranych w spółce jednoosobowej przez jedynego członka zarządu (będącego jedynym wspólnikiem) z tą spółką, wymagana jest forma aktu notarialnego dla ważności umowy. Podobnie w spółkach, gdzie udziały należą do jednego wspólnika i spółki, a wspólnik jest jedynym członkiem zarządu.