Newsletter BPO News
Zobacz pozostałe wpisy

Wynagrodzenie po zmarłym pracowniku.

31-08-2016

Czy za dzień, w którym nastąpił zgon, pracownikowi przysługuje wynagrodzenie? Komu należy wypłacić wynagrodzenie zmarłego pracownika?

Odpowiedź:

Zgodnie z art. 63(1) KP:

„§ 1. Z dniem śmierci pracownika stosunek pracy wygasa.

§ 2. Prawa majątkowe ze stosunku pracy przechodzą po śmierci pracownika, w równych częściach, na małżonka oraz inne osoby spełniające warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W razie braku takich osób prawa te wchodzą do spadku.”

Śmierć pracownika powoduje wygaśnięcie stosunku pracy, a dzień śmierci pracownika wlicza się do okresu zatrudnienia pracownika, od którego zależy nabycie uprawnień pracowniczych. Dotyczy to również prawa do wynagrodzenia bądź jego braku.

Natomiast zgodnie z art. 80 KP:
„Wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią.”.

Brak jest jednak przepisu, który przewidywał by zachowanie prawa do wynagrodzenia w przypadku zgonu pracownika.

Dlatego w omawianej sytuacji istotnym jest, czy pracownik świadczył pracę w dniu zgonu, ściślej rzecz ujmując – czy zgon nastąpił przed przystąpieniem do pracy, czy po zakończeniu pracy w tym dniu. Jeśli pracownik świadczył pracę w dniu zgonu to przysługuje mu wynagrodzenie. Jeśli natomiast zmarł przed przystąpieniem do pracy, w mojej ocenie nieobecność pracownika w pracy w tym dniu należy uznać za usprawiedliwioną, lecz niepłatną.

Należy przy tym wskazać, że pracodawca w przepisach wewnątrzzakładowych może przyznać pracownikowi wynagrodzenie za ten dzień, gdyż takie rozwiązanie byłoby korzystniejsze dla pracownika niż przewidują to przepisy prawa pracy (art. 18 KP).

Przepis art. 63(1) § 2 KP wskazuje krąg osób uprawnionych do dziedziczenia praw majątkowych ze stosunku pracy po zmarłym pracowniku. Osobami tymi są wyłącznie małżonek zmarłego pracownika oraz inne osoby spełniające warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej na zasadach określonych w art. 65–71 Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 887 ze zm.). Z kolei osoby uprawnionymi do renty rodzinnej to:

1) dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione,

2) przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, w tym również w ramach rodziny zastępczej,

3) małżonek zmarłego (wdowa, wdowiec),

4) rodzice zmarłego, za których uważani są również ojczym i macocha, a także osoby przysposabiające (art. 67 ust. 1 Ustawy o emeryturach i rentach z FUS).

Udział każdej z w/w osób w podziale praw majątkowych ze stosunku pracy jest równy. Dopiero w przypadku braku takich osób prawa te wchodzą do spadku i podlegają ogólnym regułom prawa spadkowego.

Co więcej, małżonek zmarłego pracownika zalicza się do powyższego katalogu również w sytuacji niepozostawania ze zmarłym pracownikiem we wspólności majątkowej (ustrój rozdzielności majątkowej), a także w przypadku pozostawania z nim w separacji (zarówno faktycznej jak i formalnej). Ważne jest tylko, żeby związek małżeński formalnie trwał w momencie śmierci pracownika.

Powyższe reguły stanowią odstępstwo od zasad dziedziczenia ustalonych w prawie spadkowym.

Powyższa regulacja pozwala wskazanym członkom najbliższej rodziny zmarłego pracownika na szybkie uzyskanie należnych po nim świadczeń ze stosunku pracy, bez wymogu uprzedniego formalnego oczekiwania na stwierdzenie praw do spadku i jego podział. Jeśli jednak zmarły pracownik nie miał ani małżonka, ani osoby, która mogłaby ubiegać się o rentę rodzinną, to prawa majątkowe ze stosunku pracy wchodzą na zasadach ogólnych do spadku, a pracodawca musi poczekać z wypłatą, aż spadkobiercy przedstawią mu sądowe stwierdzenie nabycia spadku lub notarialny akt poświadczenia dziedziczenia.

Do praw majątkowych, o których mowa w powyższym przepisie, zalicza się wszelkie świadczenia majątkowe ze stosunku pracy, które przysługiwały zmarłemu od pracodawcy, tj. w szczególności wynagrodzenie – rozumiane szeroko, jako wszystkie składniki wynagrodzenia,  ale także odszkodowania, odprawy oraz ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

Podstawa prawna:

Kodeks Pracy z dnia 26 czerwca 1974 r. (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.)

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 887 ze zm.)

 

Autor artykułu: Hanna Prusik